بهبود انگیزه تحصیلی نوجوانان (برنامه عملی)

درباره کتاب

سرفصل‌ها و محورهای کلیدی

• مبانی مداخله و چارچوب کارگاهی: تبیین شکست‌های مزمن مدرسه‌ای، خودکارآمدی در برابر درماندگی آموخته‌شده، سهم بازخورد معلمان و اصول مشارکت والدین.
• شناخت پایه‌های انگیزش و عوامل مهارکننده (جلسات ۱ تا ۶): نقش انگیزه در موفقیت، تأثیر احساسات، قضاوت‌ها، توانایی‌ها، افکار و در نهایت اثر تصمیم‌ها و اقدامات عینی نوجوان.
• مهار هیجانات و رویارویی با موانع درسی (جلسات ۷ تا ۱۱): مواجهه با افکار منفی، بازشناسی علائم اضطراب و فنون آرام‌سازی، خودآموزسازی در برابر هراس، مقابله با وسوسهٔ فرار از تکلیف و تقویت مهارت حل مسئله.
• تثبیت مهارتهای اجرایی و سازمان‌دهی مطالعه (جلسات ۱۲ تا ۱۶): تمرکز و توجه، نظم‌بخشی به فضای میز و تکلیف، تمرین مهارت‌های مطالعه، جمع‌بندی نکات کلیدی و جشن پایانی تثبیت موفقیت.
• پیوست‌ها و کاربرگ‌های عملیاتی: حاوی ۲۴ کاربرگ تخصصی و فرم‌های ارزیابی (شامل تلاش‌سنج، صورتک‌های احساسی، سفرنامهٔ مبارزه با نگرانی‌ها، چک‌لیست مطالعه و رصد انگیزه).

ویژگی‌های اثر

• ساختار نظام‌مند و مهندسی‌شدهٔ جلسات: هر نشست کارگاهی دارای ۵ جزء دقیق شامل «اهداف رفتاری»، «مبانی علمی برای مربی»، «فهرست ابزارها»، «راهنمای روایت و اجرای جلسه» و «برگهٔ مرور و خودسنجی مربی» است.
• روش‌های آموزشی تعاملی و فعال: استفاده از سناریونویسی و داستان‌گویی برای تسهیل بیان، و تکنیک «ایفای نقش» جهت ملموس کردن تجربهٔ مدیریت اضطراب و افکار ناکارآمد در فضای امن گروه.
• ابزارمحور بودن اثر: وجود ۲۴ کاربرگ آماده و قابل تکثیر در انتهای کتاب که نوجوان را از حالت شنونده خارج کرده و به تکمیل جداول، برنامه‌ریزی شخصی و تحلیل رفتاری وارد می‌کند.
• انعطاف‌پذیری در شیوهٔ اجرا: هرچند طراحی اصلی برای جلسات کلاسی و کارگاه‌های کوچک (۶ تا ۸ نفره) است، اما قابلیت بازتنظیم کامل برای جلسات مشاورهٔ فردی، گروه درمانی و مشاوره‌های بالینی را داراست.

این کتاب برای چه کسانی مفید/ضروری است؟

• روان‌شناسان کودک و نوجوان، مشاوران تحصیلی مدارس و مربیان تربیتی
• آموزگاران و دبیرانی که در پی ارتقای انگیزهٔ دانش‌آموزانِ کم‌پیشرفت یا دچار افت تحصیلی مزمن هستند
• اولیایی که با چالش اهمال‌کاری، اضطراب امتحان یا فرار فرزند نوجوان خود از انجام تکالیف دست‌وپنجه نرم می‌کنند

برشی از متن کتاب

«انگیزه بخشیدن به دانش‌آموزانی که دچار ضعف مزمن هستند—به‌خصوص برای انجام کارهای مدرسه و زمان‌هایی که دچار ترس و دلهره و ناامیدی می‌شوند—خودش یک مسئله است. این دانش‌آموزان از چالش‌های تحصیلی دوری می‌کنند؛ وقتی تکلیف درسی به آن‌ها داده می‌شود اشتیاقی از خود نشان نمی‌دهند و تلاش نمی‌کنند. اغلب به خود می‌گویند: “من نمی‌توانم این کار را انجام دهم”؛ “من نمی‌دانم این کار را چطور انجام دهم”؛ “من نمی‌خواهم این کار را انجام دهم”. این دانش‌آموزان که تجربه‌های متعدد شکست در مدرسه را با خود به همراه دارند، علاقه‌ای به تکالیف مدرسه ندارند و حتی اگر تلاشی هم بکنند، انتظار دارند که شکست بخورند. این نوجوان‌ها شکست‌هایشان را به علت‌های ذاتی مانند کم‌هوشی نسبت می‌دهند که از کنترل آن‌ها خارج است.»

مشخصات شناسنامه‌ای اثر

• عنوان کامل: بهبود انگیزه تحصیلی نوجوان (برنامه عملی)
• عنوان اصلی: Enhancing academic motivation: an intervention program for young adolescents
• پدیدآورندگان: نورمن بریر (نویسنده)؛ دکتر محمد ضیایی موید (مترجم)؛ حنیف بحیرایی (ویراستار)
• ناشر: کانون نشر علوم (به سفارش مؤسسهٔ «به‌راه»)
• نوبت و سال چاپ: چاپ اول، ۱۳۹۸
• تعداد صفحات: ۲۰۶ صفحه
• قطع: رقعی (۱۴/۵ × ۲۱/۵ سانتی‌متر)
• شابک: 978-964-327-233-3
• موضوع: انگیزش در آموزش و پرورش، روان‌شناسی یادگیری، پیشرفت تحصیلی نوجوانان