بهبود عزت نفس (نظریه وجودگرایانه، برنامه عملی)

درباره کتاب

سرفصل‌ها و بخش‌های کلیدی کتاب

• بخش اول: کالبدشکافی مفهوم و تعاریف عزت‌نفس
  • نقد رویکردهای تک‌بعدی: عزت‌نفس به مثابه «صلاحیت محض» (دیدگاه ویلیام جیمز و خطرات کمال‌گرایی افراطی) در برابر عزت‌نفس به مثابه «ارزشمندی محض» (دیدگاه روزنبرگ و چالش خودشیفتگی).
  • بازخوانی تاریخی مفهوم از ادبیات جان میلتون تا نظریه دو عاملی تفردی و سوان.
  • تشریح عناصر پنج‌گانه ساختار زیسته عزت‌نفس: وضعیت، زیسته بودن، صلاحیت، مواجهه با چالش‌های زندگی، ارزشمندی و افق زمان.
• بخش دوم: پژوهش‌ها، سنجش و ماتریس انواع عزت‌نفس
  • عوامل تأثیرگذار خانوادگی، ارزش‌ها و بافتارهای اجتماعی در شکل‌گیری خودانگاره.
  • بررسی رابطه عزت‌نفس با اختلالات روانی (افسردگی و اضطراب) بر اساس DSM.
  • ماتریس تشخیصی مراک: تفکیک دقیق عزت‌نفس بالا (اصیل)، عزت‌نفس پایین، و انواع «عزت‌نفس تدافعی»؛ تمایز عزت‌نفس پایدار از ناپایدار.
  • ابزارهای ارزیابی: راهنمای به‌کارگیری آزمون‌های معتبر چندبعدی (نظیر پرسشنامه MSEI اپستین و اوبراین).
• بخش سوم: برنامه عملی و بالینی آموزش صلاحیت و ارزشمندی (CWT)
  این برنامه برای دوره‌های گروهی یا تمرینات فردی در پنج هفته اصلی و یک جلسه پیگیری طراحی شده است:
  • هفته اول (تمرکز): توجیه ساختار، سنجش خط پایه با آزمون MSEI و شفاف‌سازی اهداف برنامه.
  • هفته دوم (آگاهی): کشف منابع درونی و بیرونی، شناسایی الگوهای تحریف‌شده و ارزیابی مشکلات فردی.
  • هفته سوم (بهبود ارزشمندی): فعال‌سازی هیجانات مثبت، دریافت بازخورد سازنده و به‌کارگیری تکنیک‌های بازسازی شناختی.
  • هفته چهارم (بهبود صلاحیت): ارتقای مهارت‌های عملی و عاملیت فردی از طریق الگوی حل مسئله و تمرین مواجهه با چالش‌ها.
  • هفته پنجم و ششم (مدیریت و تثبیت): طراحی پروژه فردی بهبود عزت‌نفس، نگهداری دستاوردها و جلسات پیگیری.
• بخش چهارم: کاربرگ‌های عملیاتی
  • مشتمل بر فرم‌ها و چک‌لیست‌های آماده برای درمانگران و مراجعان جهت پایش روزانه فعالیت‌ها، تمرین حل مسئله و جدول بازسازی شناختی.

ویژگی‌های برجسته اثر

• رویکرد پیوندی و اگزیستانسیال: این کتاب جزو معدود آثاری است که موفق شده روانشناسی بالینی و شناختی-رفتاری را با دغدغه‌های وجودی (معنای زندگی، مسئولیت و مواجهه شجاعانه با واقعیت) پیوند زند.
• پروتکل درمانی آماده با کاربرگ‌های استاندارد: کتاب صرفاً یک بحث تئوریک نیست؛ وجود برنامه هفته‌به‌هفته و کاربرگ‌های ضمیمه، آن را به یک راهنمای کارگاهی و مداخله‌ای کامل تبدیل کرده است.
• تمایز عزت‌نفس اصیل از خودشیفتگی: ارائه معیارهای دقیق جهت پیشگیری از شکل‌گیری عزت‌نفس کاذب و تدافعی.

این کتاب برای چه کسانی ضروری است؟

• روان‌شناسان بالینی، مشاوران خانواده و روان‌درمانگران جهت اجرای پروتکل‌های ارتقای عزت‌نفس و درمان تکمیلی افسردگی و اضطراب.
• اساتید، پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های روانشناسی، علوم تربیتی و مددکاری اجتماعی.
• مربیان، معلمان و والدینی که در پی توانمندسازی نسل جوان بر پایه فضیلت و مهارت‌آموزی توأم هستند.
• تمامی افرادی که خواهان بازسازی ریشه‌ای خودباوری و غلبه بر احساس بی‌کفایتی در زندگی فردی و شغلی می‌باشند.

برشی خواندنی از کتاب:

«عزت‌نفس یک احساس منفعل یا رضایت کاذب از خود نیست که در خلوت ذهن متولد شود؛ بلکه ثمره رویارویی شجاعانه با چالش‌های زندگی در بستر زمان است. احساس ارزشمندی بدون صلاحیت و عملِ پاسخگو، به خودشیفتگی و توهم ختم می‌شود؛ و صلاحیت و مهارت‌های فنی بدون ارزشمندی و موازین اخلاقی، ابزاری برای منفعت‌طلبی و آسیب به دیگران خواهد بود. عزت‌نفس اصیل درست در نقطه تلاقی این دو پدیدار می‌شود: جایی که انسان در برابر دشواری‌ها کاری را انجام می‌دهد که می‌داند حق، شریف و منصفانه است…»

مشخصات شناسنامه‌ای اثر:

• عنوان: بهبود عزت نفس؛ نظریه‌ای وجودگرایانه، برنامه‌ای عملی
• عنوان اصلی: Self-Esteem and Positive Psychology: Research, Theory, and Practice
• نویسنده: کریستوفر مِراک (Christopher Mruk)
• مترجمان: فاطمه موحد، امیر طهرانچی، علی سپهری، محمد ضیایی مؤید
• ناشر: کانون نشر علوم (به سفارش مؤسسه به‌راه)
• نوبت و سال چاپ: چاپ سوم / ۱۴۰۱
• تعداد صفحات: ۳۰۷ صفحه
• شابک: 978-964-327266-1
• موضوع: عزت‌نفس، روانشناسی وجودی (اگزیستانسیال)، روانشناسی مثبت‌نگر، پروتکل‌های بالینی