درباره کتاب
کتاب «ماء معین (دفتر دوم: دینداری و گناه به همراه احکام غیبت)»، تألیف محمد روحانی با ویرایش محمد هنرمندی، حاصل پیادهسازی و تنظیم منقح ده جلسه سخنرانی خطیب ارجمند حجتالاسلام صادق فائق در ماه محرم سال ۱۴۳۲ قمری (۱۳۸۹ شمسی) در جمع عزاداران حسینی است که توسط مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر به چاپ رسیده است.
در فضای جامعه امروز، بسیاری از جوانان در مواجهه با احکام و هشدارهای دینی دچار این شبهه میشوند که اگر گناهانی چون شنیدن موسیقی حرام، شوخی با نامحرم یا خودارضایی آثاری شوم چون سلب توفیق و دوری از خدا دارند، پس چرا افرادی را میبینیم که هم گناه میکنند و هم در هیئتها و مناسک مذهبی پرشور حاضرند؟ این اثر با رویکردی مستدل، تمثیلهای ملموس و استناد به روایات اهلبیت (ع)، پرده از حقیقت نظام علّی و معلولی پاداش و کیفر در عالم غیب برمیدارد.
سرفصلها و محورهای کلیدی کتاب
محتوای کتاب در دو بخش اصلی «مجموعه گفتارها» و «احکام تفصیلی غیبت» تدوین شده است:
-
گفتارهای اول تا چهارم: دینداری، گناه و قوانین طبیعی
-
طرح شبهه تعارض گناهکاری مداوم با ادعای خروج از دین و سلب توفیق.
-
تبیین تفاوت ماهوی قوانین تشریعی و طبیعی با قوانین عقلی و ریاضی؛ معیار نبودن استثناها و اقتضایی بودن آثار معاصی.
-
گناه به مثابه «ویروس ایمان»؛ بررسی تحقق تدریجی آثار گناه در بزنگاه جان دادن و پس از مرگ.
-
بررسی عواقب تکرار گناه و تحلیل روایی آثاری چون استمناء و گوش دادن به موسیقی حرام.
-
جایگاه توبه به عنوان پاککننده گناهان، بررسی پشیمانی و اینکه «گناه نکردن آسانتر از توبه است».
-
گفتارهای پنجم تا هشتم: خدای عرفا، خدای فقها و رحمت الاهی
-
نقد دوگانهسازی انحرافی میان «خدای خشن فقها» و «خدای بخشنده عرفا» و تبیین احکام حکیمانه الهی.
-
مقایسه قوانین دنیوی و اخروی (جبرانپذیری خطاها، بخشودگی سهو، شفاعت و نقش عمل خود انسان).
-
تلقی صحیح از وسعت رحمت الاهی در برابر اباحیگری، و تبیین مفهوم ایمان به غیب.
-
گفتارهای نهم و دهم: محاسبات سود و زیان اخروی
-
مراتب انگیزه مردم در عبادت پروردگار و معنای معامله آزادگان (احرار) با خداوند.
-
عواقب شوخی با نامحرم، حقوق والدین، عبرتهای ماجرای اویس قرنی و شأن یاران سیدالشهدا (ع).
-
تقابل میان عقل و نفس و راهکارهای مهار لغزشگاهها.
-
بخش تخصصی: احکام فقهی غیبت (صوت و کفاره)
-
غیبت به عنوان گناه کبیره، تعریف دقیق دوگانه آن در فقه و تبیین تکلیف شرعی شنونده غیبت (ردّ غیبت، نهی از منکر یا ترک مجلس).
-
موارد استثنا و مجوزهای شرعی غیبت (تظلم مظلوم، مشورت و نصح مؤمن، نهی از منکر، دفع انحراف، متجاهر به فسق و نقد علمی).
-
کیفیت کفاره، توبه و نحوه طلب حلالیت یا استغفار برای غیبتشونده.
-
گناهان همپوشان با غیبت: افشای سرّ مؤمن، سخنچینی (نمیمه)، ایذاء و اهانت به مؤمن.
ویژگیهای برجسته اثر
-
پاسخگویی شبههمحور با مثالهای روزمره: بهرهگیری هوشمندانه از تمثیلهای پزشکی و سلامت برای فهم رابطه گناه و آثار نامحسوس روحی.
-
تبیین منصفانه مباحث کلامی و اخلاقی: پرهیز از سختگیریهای غیرشرعی و در عین حال مقابله با تفکرات آسانگیرانهای که قبح معصیت را میشکنند.
-
رساله کاربردی و موجز درباره غیبت: جمعآوری یکجای فتاوا و ظرایف شرعی درباره یکی از مبتلابهترین معضلات اخلاقی و کلامی جامعه.
این کتاب برای چه کسانی ضروری است؟
-
مربیان، معلمان و فعالان فرهنگی فعال در حیطه پاسخ به شبهات نسل جوان
-
جوانان و دانشجویانی که در فهم فلسفه عواقب گناه و تلقی از رحمت خدا دچار ابهام هستند
-
خطبا، مبلغان و پژوهشگران معارف دینی که به دنبال محتوای تربیتی و مستند برای منابر ماه محرم و صفر هستند
-
تمامی افرادی که مایلند با مرزهای فقهی و اخلاقی گناهان زبانی (بهویژه غیبت) آشنا شوند
برشی خواندنی از کتاب:
«قانونهای دین شبیه قوانین طبیعی هستند نه ریاضیات؛ در ریاضی استثنا معنا ندارد، اما اگر پزشکی بگوید آب آلوده انسان را بیمار میکند، به این معنا نیست که هر کس یک جرعه نوشید فوراً از پا درمیآید. گناه ویروس روح است؛ گاهی انسان معصیتی میکند و خیال میکند اتفاقی نیفتاد، غافل از آنکه آثار آن در ریشههای ایمان نفوذ کرده و لحظه سکرات مرگ یا در مواقف قیامت گریبانش را خواهد گرفت…»
مشخصات شناسنامهای اثر:
-
مجموعه گفتارهای: حجتالاسلام والمسلمین حاج شیخ صادق فائق
-
تألیف و تنظیم: محمد روحانی
-
ویراستار: محمد هنرمندی
-
ناشر: مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر
-
نوبت چاپ: اول، تابستان ۱۳۹۷