کتاب «همراه با محرم و صفر» به قلم دکتر امین اوحدی، اثری پژوهشی و کاربردی است که بر پایه متون معتبر حدیثی و مزارات شیعه تدوین شده و از سوی مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر منتشر گردیده است.
ماههای محرم و صفر در فرهنگ تشیع، نماد حیات معنوی، ظلم‌ستیزی و تجدید میثاق با آرمان‌های سیدالشهدا (ع) است. با این حال، انجام مناسک این دو ماه همواره نیازمند پشتوانه مستند روایی و تفکیک سنت‌های اصیل از بدعت‌ها و رفتارهای سلیقه‌ای است. مؤلف با مراجعه به نزدیک به ۶۰ منبع بنیادین (از جمله کتب شیخ کلینی، شیخ صدوق، شیخ مفید، شیخ طوسی، سید بن طاووس، علامه مجلسی و کفعمی)، مجموعه‌ای دقیق و تفکیک‌شده از احکام، ادعیه، نمازها و مراقبت‌های اخلاقی این ایام را پیش روی شیعیان قرار داده است.
سرفصل‌ها و محورهای کلیدی کتاب
کتاب در دو بخش جامع «ماه محرم» و «ماه صفر» سامان یافته است:
-
بخش اول: همراه با ماه محرم
-
اعمال و احکام عمومی محرم: تبیین ویژگی‌های ماه حرام؛ بررسی فقهی احکام روزه محرم، بررسی روایات نهی از روزه روز عاشورا و تاسوعا و شیوه صحیح امساک بدون نیت روزه تا عصر عاشورا بر پایه فتاوای محدثان و فقها.
-
آداب و فرهنگ عزاداری: سیره ائمه در پوشیدن لباس سیاه عزا، پرهیز از زینت، شوخی و خنده، تغذیه تسهیل‌کننده گریه، انفاق، هزینه کردن برای مجالس و اطعام عزاداران.
-
مناسک روزانه دهه اول و شب‌های خاص: اعمال شب و روز اول محرم (نمازها، ادعیه استهلال، دعای شکر و غسل)؛ وقایع روز ورود به کربلا و رهایی حضرت یوسف (ع).
-
شب و روز عاشورا (اوج کتاب): اعمال شب عاشورا (احیا، نمازها و بیتوته در حرم)؛ اعمال روز عاشورا (حزن، خودداری از کارهای دنیوی و ذخیره آذوقه، لعن قتله، دعای مشهور عبدالله بن سنان برای تعجیل فرج).
-
رساله تخصصی زیارت عاشورا و ادعیه مأثور: متن کامل و اعتبارسنجی زیارت عاشورای معروفه و غیرمعروفه، دعای صفوان (علقمه)، شیوه‌های گوناگون و تلخیص قرائت زیارت عاشورا، زیارت شهدای کربلا و زیارت ناحیه مقدسه.
-
ایام پایانی محرم: اعمال شب یازدهم؛ شهادت حضرت سجاد (ع)؛ اعمال ایام‌البیض و دعای تسبیح.
-
بخش دوم: همراه با ماه صفر
-
اعمال عمومی و نحوه مواجهه با ماه صفر: بررسی علل شهرت نحوست ماه صفر و راه‌های روایی مقابله با آن (صدقه، دعا، روزه و استعاذه به ولایت اهل‌بیت).
-
مناسبت‌ها و اعمال تقویمی ماه: ورود اهل‌بیت و سرهای مطهر به شام؛ ولادت امام باقر (ع) و امام کاظم (ع)؛ شهادت حضرت رقیه (س) و امام حسن مجتبی (ع) و زیارت‌های مخصوص آنان.
-
پرونده ویژه زیارت اربعین (بیستم صفر): اهمیت روز اربعین و جایگاه آن در نشانه‌های ایمان؛ بررسی متون زیارت اربعین به روایت جابر بن عبدالله انصاری و زیارت معروف صفوان جمّال.
-
روزهای پایانی ماه صفر: اعمال و آداب روز ۲۸ صفر (شهادت جانسوز پیامبر اکرم ص و امام مجتبی ع)؛ شیوه‌های سلام و زیارت رسول خدا از دور و نزدیک، و شهادت حضرت علی بن موسی‌الرضا (ع) در پایان ماه.
ویژگی‌های برجسته اثر
-
استناد به متون کهن و دست‌اول: تمام نمازها، زیارت‌ها و اذکار مستقیماً از مصادر معتبری چون اقبال‌الاعمال، کامل‌الزیارات، مصباح‌المتهجد و المراقبات استخراج شده است.
-
حل تعارضات و ابهامات فقهی: ارائه پاسخ‌های روشن به پرسش‌های رایج پیرامون روزه عاشورا و سیره ائمه در احیای حزن و ترک امور روزمره.
-
جامعیت در متن زیارات: گردآوری شیوه‌های متعدد و کامل قرائت زیارت عاشورا به همراه ملحقات آن در یک اثر منسجم.
این کتاب برای چه کسانی ضروری است؟
-
خطبا، مبلغان، مداحان و مدیران هیئات مذهبی جهت تنظیم برنامه‌های عبادی و روضه‌ها
-
زائران عتبات عالیات، پیاده‌روی اربعین و مشهد مقدس در ایام محرم و صفر
-
عموم محبان و شیعیانی که به دنبال دست‌نامه‌ای معتبر برای اقامه عزا و انجام عبادات این دو ماه هستند
برشی خواندنی از کتاب:
«روز عاشورا، روز اندوه، گریه، بی‌تابی و مصیبت است؛ در سیره اهل‌بیت (ع) وارد شده که در این روز، مؤمن باید کارهای دنیوی را تعطیل کند، به دنبال اندوختن مال برای منزل نرود و سر و وضعی شبیه به مصیبت‌زدگان به خود بگیرد. عاشورا روز جشن و روزه شکر امویان است، از این رو شیعه با امساک بدون نیت روزه تا عصرگاه، تشنگی و رنج کاروان کربلا را یاد کرده و در سوگ اباعبدالله (ع) اشک ماتم می‌ریزد…»
ادبیات آیینی
ادیان و مذاهب
روششناسی و منبعشناسی
علوم قرآن و حدیث
فقه و اصول
فلسفه و عرفان
تاریخ و سیره
دعا و زیارت
محصولات چندرسانهای
کلام و عقاید
اخلاق و تربیت
مجلات
