هدف از کتاب حاضر، مطالعه تحلیلی تاریخ تصوف، تبیین مرزها، تفکیک مسلک ها و تحلیل عوامل و لحاظ اولویت های مطالعات تحلیلی است که در قدیم، معمول نبوده و در عصر حاضر نیز در آثار بزرگان تصوف و نویسندگان تصوف پژوه، کمتر به آن پرداخته شده است. در این کتاب تاریخ تصوف و عرفان در 8 دوره به تفصیل معرفی، تشریح و تحلیل گردیده است:
- دوره اول: دوره تقشف و زهد افراطی
- دوره دوم: دوره شکل گیری تصوف
- دوره سوم: دوره تصوف عاشقانه
- دوره چهارم: دوره تصوف حلولی
- دوره پنجم: دوره تدوین فرهنگ تصوف
- دوره ششم: دوره شکل گیری سلسله های صوفیه
- دوره هفتم: دوره ورود اندیشه وحدت وجود به فرهنگ تصوف
- دوره هشتم: دوره ورود اندیشه های تصوف به مکتب تشیع، اختلاط تصوف و تشیع و شکل گیری عرفان شیعی.
در میان این بررسی های تاریخی، مباحث مهم دیگری نیز مورد مداقه قرار گرفته است که می تواند رهگشای اهل نظر و تحقیق باشد.
ادبیات آیینی
ادیان و مذاهب
روششناسی و منبعشناسی
علوم قرآن و حدیث
فقه و اصول
فلسفه و عرفان
تاریخ و سیره
دعا و زیارت
محصولات چندرسانهای
کلام و عقاید
اخلاق و تربیت
مجلات
