کتاب «شناخت امام علیه‌السلام (حلقه سوم)»، تألیف دکتر سید محمد بنی‌هاشمی با بازنگری آموزشی دکتر سید محمدهادی صدرالحفاظی، توسط مرکز فرهنگی انتشاراتی منیر به چاپ رسیده است.
این اثر سومین گام از کلان‌پروژه ۱۴ جلدی آموزش معارف مهدویت و بخش تکمیلی مباحث «معرفت» به شمار می‌رود. پس از اثبات صنع الهی بودن معرفت در حلقه اول و تبیین منزلت و شئون خلیفة‌اللهی در حلقه دوم، این کتاب نگاه مؤمن را به میدان عمل و سرانجام دین‌داری معطوف می‌کند: چگونه پذیرش ولایت امام معصوم، شخصیت انسان را محبوب خدا می‌سازد؟ در کوران فتنه‌ها و تاریکی‌های عصر غیبت، چگونه باید دین خود را حفظ کرد و اوصاف واقعی امام حی و غایب را شناخت؟
سرفصل‌ها و محورهای کلیدی کتاب
محتوای کتاب در دو بخش بنیادین، شش فصل و بیست درس استاندارد آموزشی تنظیم شده و هر بخش دارای «پرسش‌های مفهومی» جهت سنجش میزان یادگیری است:
-
بخش اول: عاقبت‌به‌خیری اهل ولایت
-
فصل اول (سعادت اهل ایمان به سبب ولایت – درسهای ۱ تا ۷):
-
معرفت و ولایت اهل‌بیت به عنوان معیار اصلی ارزیابی شخصیت انسان و تحلیل حدیث معروف «السَّیِّئَةُ فِیهِ خَیْرٌ مِنَ الْحَسَنَةِ فِی غَیْرِهِ».
-
تفکیک دقیق میان ذات و هویت دینی شخص از گناهان و لغزش‌های عارضی او.
-
تبیین حقیقت آیه تطهیر و خروج از ظلمات گناه به نور توبه با ولایت امام عادل.
-
مراحل چهارگانه پاک‌سازی اهل ایمان از آلودگی معاصی: پاک شدن در دنیا با بلایا و سختی سکرات موت، عذاب‌ها و فشارهای تطهیرکننده در عالم برزخ، تحمل شداید عرصات محشر، و در نهایت ورود موقت به طبقات بالای جهنم برای آلوده‌ترین محبان.
-
بررسی تمایز ایمان مستقر و ایمان مستودع (عاریه‌ای) و خطر سلب ایمان در لحظه مرگ.
-
فصل دوم (رابطه ایمان و عمل – درسهای ۸ و ۹):
-
نقش کلیدی ورع و تقوا در پاسداری از گوهر ایمان.
-
بررسی تلازم محبت و اطاعت؛ پرهیز از غرور کاذب به ولایت؛ و آسیب‌شناسی بغض ناخودآگاه نسبت به اهل‌بیت بر اثر پافشاری بر گناه.
-
بخش دوم: معرفت امام عصر (عج) در زمان غیبت
-
فصل اول و دوم (عصاره دین و دین‌داری در عصر غیبت – درسهای ۱۰ و ۱۱):
-
معرفت امام عصر (عج) به عنوان عصاره تمام رسالت‌ها و هدف غایی خلقت.
-
تحلیل فلسفه غیبت به عنوان مظهر غضب الهی در سلب نعمت آشکار و آزمون‌های شکننده عقیدتی.
-
خطرات فراموشی یاد امام و لغزش‌های خاموش فکری.
-
فصل سوم (راه‌های حفظ دین در عصر غیبت – درسهای ۱۲ و ۱۳):
-
جایگاه استغاثه و دعاهای مأثور برای استمرار معرفت (نظیر دعای غریق و دعای معرفت).
-
فضیلت شگفت‌انگیز مؤمنان پایدار در غیبت و هم‌رتبگی آنان با شهدای بدر و احد.
-
فصل چهارم (شناخت اوصاف امام عصر عج – درسهای ۱۴ تا ۲۰):
-
مراتب معرفت به اسم و معرفت به صفات.
-
شرح و تطبیق ده وصف بنیادین امام در احادیث:
۱. طبیب دوّار بطبه (درمانگر دردهای جسم و روح)
۲. علم منصوب و آبشار دانش‌های وحیانی
۳. سفینة النجاة و کشتی نجات در گرداب ابتلائات
۴. داعی‌الله (فراخوان به مسیر حق)
۵. فریادرس بیچارگان و درماندگان
۶. کهف حصین (دژ استوار در برابر وسوسه‌های شیاطین انس و جن)
۷. شاهد بر خلق و ناظر بر اعمال بندگان
۸. ماء مَعین و ساقی تشنگان حقیقت
۹. رفیق مونس و همدم خلوت‌های تنهایی
۱۰. والد شفیق، برادر وفادار و مادر مهربان امت.
ویژگی‌های برجسته اثر
-
رویکرد تحلیلی و ملموس در مسائل برزخ و قیامت: پاسخ به ابهام تکراری پیرامون تناسب عدالت الهی، شفاعت و مغفرت گناهان شیعیان.
-
تصویرسازی امیدبخش و واقعی از امام عصر (عج): معرفی چهره سراسر مهر و دستگیری امام حی، فراتر از نگاه‌های صرفاً قهرآمیز.
-
قالب آموزشی کارگاهی: ساختاربندی شده با دروس منظم و پرسش‌های پایانی برای تدریس در دوره‌های معرفتی و مطالعاتی.
این کتاب برای چه کسانی ضروری است؟
-
مربیان، معلمان و اساتید دوره‌های مهدویت، کلام و عقاید
-
جوانان و دانشجویانی که در درک نسبت میان «محبت اهل‌بیت» و «تکالیف شرعی و عواقب گناه» به دنبال پاسخ‌های روایی متقن هستند
-
عموم منتظرانی که می‌خواهند از لایه ادعیه و احساسات فراتر رفته و امام زمان خود را با اوصاف عینی و حیاتی بشناسند
برشی خواندنی از کتاب:
«ارزش انسان در بارگاه الهی به گوهر ایمان و خضوع در برابر ولایت است. اگر مؤمنی به واسطه غفلت مرتکب گناهی شود، خدای مهربان او را در لجن‌زار معصیت رها نمی‌کند؛ بلکه با کوره ابتلائات دنیا، سختی جان دادن و عذاب‌های برزخی، ناپاکی‌ها را می‌زداید تا پاکیزه لایق بهشت شود. اما در این دوران پرفتنه غیبت، هیچ پناهگاهی جز تمسک به امام حی وجود ندارد؛ امامی که فراتر از هر پدری دلسوز، رفیقی مونس و کهفی حصین برای روح‌های خسته از جهالت مدرن است…»
ادبیات آیینی
ادیان و مذاهب
روششناسی و منبعشناسی
علوم قرآن و حدیث
فقه و اصول
فلسفه و عرفان
تاریخ و سیره
دعا و زیارت
محصولات چندرسانهای
کلام و عقاید
اخلاق و تربیت
مجلات
