پدر و مادر راه‌حل محور برای نوجوان

درباره کتاب

سرفصل‌ها و ساختار دوگانه کتاب

• بخش اول: جعبه‌ابزار ۱۰ مرحله‌ای فرزندپروری مثبت (گام‌های ۱ تا ۱۰)
  • گام ۱ تا ۳ (مهار تنش، برقراری ارتباط و شناخت): فشردن پیشگیرانه «دکمه توقف» هنگام بی‌احترامی‌ها، اختصاص زمان‌های اختصاصی دونفره، و کنجکاوی همدلانه نسبت به دنیای ذهنی نوجوان؛
  • گام ۴ و ۵ (مهارت‌های مکالمه و مهار تضاد): گوش دادن فعال، صحبت کردن قاطع و بدون طعنه، و هدایت مشاجرات به سمت حل مسئله؛
  • گام ۶ (توانمندسازی نوجوان): پرهیز از قدرت‌زدایی، واگذاری مسئولیت‌های خانگی، و آموزش مهارت تصمیم‌گیری فردی؛
  • گام ۷ تا ۹ (قوانین، خط قرمزها و جلسات خانوادگی): مذاکره مشارکتی درباره قواعد اساسی، به حداقل رساندن خطوط قرمز غیرقابل‌بحث، تعیین پیامدهای منطقی و قابل‌اجرا به‌جای تنبیه، و حل تعارضات در گفتگوهای هفتگی خانواده؛
  • گام ۱۰ (خودمراقبتی والدین): لزوم استراحت، تجدید قوا و حفظ سلامت روان خودِ والدین به عنوان شرط اولیه صبوری در تربیت.
• بخش دوم: راهنمای پرسش و پاسخ چالش‌های واقعی (پرونده‌های کاربردی)
  نویسنده در این بخش ده‌ها پرسش پرتکرار و روزمره والدین را در ۸ فصل مستقل پاسخ می‌دهد:
  • درس و مدرسه: بی‌علاقگی به تحصیل، نظافت نکردن اتاق، و نحوه مدیریت قوانین برای سال‌های آخر دبیرستان؛
  • گروه‌های دوستی و همسالان: تشخیص قربانی شدن در خشونت یا اعمال خشونت، قلدری آنلاین، و چالش دوست‌یابی (از جمله در نوجوانان با طیف آسپرگر)؛
  • سیگار، الکل و مواد مخدر: مواجهه هوشمندانه با تردیدها و پیشگیری از رفتارهای پرخطر؛
  • روابط و مسائل جنسی: کنجکاوی‌ها، مواجهه با پیام‌های گوشی، و سن مناسب رفت‌وآمدها؛
  • ابزارهای دیجیتال و فضای مجازی: افراط در شبکه‌های اجتماعی، بازی‌های آنلاین و تماشای فیلم‌های نامناسب؛
  • رفتارهای دشوار و خشم: اوقات‌تلخی‌های آزاردهنده، خشم‌های انفجاری و سرکشی در خانه؛
  • روابط خانوادگی و طلاق: دعوای مداوم خواهر و برادرها، و چالش‌های پس از جدایی یا ازدواج مجدد والدین؛
  • سلامت روان: مواجهه با افت عزت‌نفس، اضطراب، افسردگی، اختلالات خوردن و نگرانی پیرامون خودکشی.

ویژگی‌های کاربردی اثر

• ساختار دوگانه (اصول کلی + مسائل انضمامی): خواننده می‌تواند کتاب را پیوسته بخواند یا مستقیماً به سراغ همان موضوعی برود که در حال حاضر با آن دست‌به‌گریبان است.
• پرهیز از ایده‌آل‌گرایی افراطی: نویسنده تأکید دارد که به دنبال «والدین بی‌نقص» یا «نوجوانان بی‌عیب» نیستیم؛ بلکه هدف، ساختن خانواده‌ای «به اندازه کافی خوب» است که توان گفتگو و جبران اشتباهات را داشته باشد.
• راهکارهای عملی بر پایه رویکرد راه‌حل‌محور: تأکید مداوم بر کشف نقاط قوت کوچک، تحسین پیشرفت‌ها، و توقف در چرخه سرزنش‌های فرسایشی خانگی.

این کتاب برای چه کسانی مفید است؟

• والدینی که فرزندشان وارد سنین بلوغ و نوجوانی (حدود ۱۲ تا ۱۹ سال) شده و با چالش‌های رفتاری، سردی عاطفی یا مشاجره مواجه‌اند.
• مشاوران مدارس، معلمان مقاطع متوسطه و مربیان تربیتی جهت آشنایی با الگوهای حل تعارض مشارکتی با نوجوانان.
• خانواده‌هایی که در پی بازگرداندن آرامش، نظم منطقی و مرزهای احترام‌آمیز به روابط خانوادگی خود هستند.

برشی از متن کتاب:

«تربیت فرزند مانند هدایت یک هواپیما است؛ در کودکی والدین در اتاق خلبان می‌نشینند و کنترل اوضاع را در دست دارند. اما وقتی فرزند پا به نوجوانی می‌گذارد، باید نخستین درس‌های پرواز را شخصاً تمرین کند. در این مرحله نقش پدر و مادر به یک “کمک‌خلبان” تبدیل می‌شود؛ همراهی که در کنار او می‌نشیند، مراقبت می‌کند، اعتمادبه‌نفس می‌دهد و فرصت می‌بخشد تا نوجوان با رویارویی با پیامد تصمیم‌هایش، آرام‌آرام به خلبانی مستقل و مسئولیت‌پذیر تبدیل شود…»

مشخصات شناسنامه‌ای اثر:

• عنوان: پدر و مادر راه‌حل‌محور برای نوجوان
• عنوان اصلی: Parenting teenagers: a guide to solving problems, building relationships and creating harmony in the family
• نویسنده: جان شَری (John Sharry)
• مترجمان: دکتر محمد ضیایی مؤید، هاله آمیغی (سید اصفهانی)
• ویراستار: حنیف بحیرایی
• ناشر: کانون نشر علوم (به سفارش مؤسسه به‌راه)
• نوبت و سال چاپ: چاپ اول / ۱۳۹۸
• تعداد صفحات: ۲۶۶ صفحه
• قطع: رقعی
• شابک: 978-964-327-225-8
• موضوع: روانشناسی نوجوانان، رفتار والدین، مدیریت تعارضات خانوادگی، رویکرد راه‌حل‌محور