آشنایی با منابع کلامی امامیه؛ دفتر اول: تا پایان مدرسه بغداد (قرن پنجم)

آشنایی با منابع یک علم، گام نخست و پنجره‌ی ورود به آن است. آشنایی با منابع کلامی امامیه، برای همه‌ی پژوهشگران کلام امامیه و حتی کلام اسلامی ضرورت دارد. در حقیقت تحقیق در این حوزه وابسته به آشنایی کامل با منابع آن است؛ هرچند کلام از علوم عقلی – نقلی است و پژوهش‌های کلامی ممکن است بدون توجه به آثار متکلمان پیشین و با بررسی مسائل کلامی و پاسخ به آن‌ها با تکیه بر ادله‌ی عقلی یا نقلی به سرانجام برسد. تطورات علم کلام در طول قرون متمادی و اخذ و اقتباس‌هایی که در این دوره‌ها داشته، گاه منجر به تحولاتی در ادبیات، مفاهیم و حتی واژگان این علم شده است. این تغییرات سبب شده است که فهم منابع کلامی امامیه در سده‌های نخستین برای پژوهشگران و دانشجویان این علم دشوار باشد.

با توجه به همین ضرورت، دکتر محمدجعفر رضایی در کتاب «آشنایی با منابع کلامی امامیه» به معرفی مهم‌ترین منابع کلامی امامیه در پنج قرن نخست پرداخته و سعی کرده تا حد امکان خوانندگان را با ویژگی‌ها، ساختار و ادبیات هر اثر آشنا کند. مجموعه‌ی پیش رو در دو بخش «کلامی – حدیثی» و «کلامی – عقلی» تدوین شده و منابع کلامی تا نیمه‌ی قرن پنجم معرفی می‌کند.