ترجمه توحید الامامیة

درباره کتاب

سرفصل‌ها و محورهای کلیدی کتاب

• فصل اول: بحث‌های مقدماتی (علم، عقل و الفاظ)
  • تمایز ماهوی «علم حقیقی» در کتاب و سنت با «علم اصطلاحی/حصولی» در منطق و فلسفه.
  • حقیقت عقل فطری، مدرکات آن، جایگاه عقل در اثبات صانع و رسالت، و بررسی نحوه مواجهه با تعارض دلیل نقلی با عقل اصطلاحی.
  • بررسی اصطلاحاتی چون قطع منطقی، سکینه و روح‌القدس، حقیقت اشتقاق نام مبارک «الله»، توقیفی بودن اسما، و اشتراک لفظی در صفات خالق و مخلوق.
• فصل دوم تا چهارم: نظام معرفت فطری و مواقف تعریف
  • اثبات اینکه معرفت‌الله فعل خداوند و خارج از وسع مستقل بشری است.
  • اثبات وجود انسان پیش از ورود به دنیا؛ بررسی عوالم پیشین، حقیقت «طینت» و بازخوانی تفصیلی عالم ذرّ و میثاق الست.
  • پاسخ مستدل به ۸ شبهه مهم پیرامون عالم ذر (استبعاد فراموشی میثاق، توهم جبر، تناسخ و…).
  • راه‌های تذکر به معرفت فطری: آیات آفاقی و انفسی، تذکر در حال اضطرار (بأساء و ضراء)، دعا و عبادات.
• فصل پنجم تا هشتم: توحید، تباین خالق و خلق و نفی اوصاف
  • یگانگی پروردگار در الوهیت و ذات؛ اثبات «تباین کامل و ذاتی میان خالق و مخلوق» و تهی بودن هر یک از دیگری.
  • نقد آرای عرفانی در توحید وجودی (از جمله بررسی عبارات ملاصدرا و فیض کاشانی پیرامون «کل الاشیاء» بودن حق).
  • نفی توصیفات بشری از ساحت قدس الهی؛ حرمت خوض و تفکر در ذات و چرایی انحصار شناخت در تنزیه.
  • آداب و قواعد جدال احسن و نمونه مناظرات قرآنی و معصومین (ع).
• فصل نهم تا چهاردهم: صفات، افعال و تکوین عالم
  • بررسی علم الهی در آیات و روایات؛ نقد دیدگاه‌های ابن‌سینا، خواجه نصیر، فیض کاشانی و نظریه مُثُل افلاطونی.
  • تبیین حقیقت کتاب مبین، کتاب مکنون، و تمایز عرش و کرسی و حاملان آن.
  • تحلیل مشیت، اراده، قضا و قدر؛ نقد تطبیق اراده بر علم ذاتی در فلسفه.
  • قدرت الهی و اثبات «حدوث زمانی و واقعی عالم» در برابر نظریه ازلیت ماده یا صدور اشیاء.
• فصل پانزدهم و شانزدهم: بَداء، و جبر و اختیار
  • پرونده جامع «بَداء در قرآن و روایات»؛ تمایز رویکرد دینی از تأویلات فلسفی؛ رد دیدگاه تفویضی یهود؛ و نقش دعا، صدقه، صله رحم و زیارت سیدالشهدا (ع) در تغییر مقدرات.
  • نقد دو مذهب انحرافی جبریه و مفوضه؛ تبیین دقیق اصل اصیل «امرٌ بین الامرین» بر اساس فرمایش امام صادق (ع).
• پیوست‌های کتاب: رساله‌های تکمیلی پیرامون عقل و علم، وضع الفاظ، اسما و صفات در عرفان و نقد آن، و بازخوانی دیدگاه‌های مرحوم میرزا مهدی اصفهانی.

ویژگی‌های برجسته اثر

• تکیه بنیادین بر نصوص وحیانی: استخراج صدها آیه و حدیث صحیح و مستندسازی دقیق مباحث اعتقادی به مکتب اهل‌بیت (ع).
• پاسخ‌گویی علمی و غیرمتعصبانه به فلسفه و عرفان: سنجش ادعاهای ابن‌سینا، ملاصدرا و متصوفه با محک عقل فطری و معارف ثقلین، به دور از پرخاشگری و با ادبیاتی متین و اجتهادی.
• ترجمه و تحقیق سلیس: نگارش روان متن توسط اساتید مبرز حوزه معارف امامیه (استاد بیابانی اسکوئی و سید بهلول سجادی) همراه با پانوشت‌های راهگشا و ویرایش جدید.

این کتاب برای چه کسانی ضروری است؟

• اساتید، طلاب و دانشجویان رشته‌های کلام اسلامی، فلسفه، دین‌شناسی و علوم قرآن و حدیث.
• پژوهشگرانی که به دنبال شناخت عمیق مکتب تفکیک و آرای متکلمان متأخر امامیه پیرامون خداشناسی هستند.
• تمامی حقیقت‌جویانی که می‌خواهند توحید را از چشمه زلال قرآن و کلام آل‌محمد (ع) بیاموزند.

برشی خواندنی از کتاب:

«خداوند متعال معروف به معرفت خویش است، نه به ساخته‌های وهم و تصورات عقول ما. اگر انسان با هزاران قیاس و مفهوم فلسفی به تصویری از صانع برسد، آنچه یافته، مخلوقی ذهنی است که خود پدیدآورنده آن است، و مخلوق هرگز نمی‌تواند خالق جهان باشد! توحید راستین قرآن و عترت در این است که انسان فقر ذاتی خود را وجدان کند، عجز خود از تحدید ذات حق را فریاد بزند و بداند که خدای سبحان خود را در فطرت بندگان شناسانده و کار انبیا، تنها زدودن غبار غفلت از این لوح الهی است…»

مشخصات شناسنامه‌ای اثر:

• عنوان: توحید الامامیه
• مؤلف: آیت‌الله محمدباقر ملکی میانجی (ره)
• مترجمان: محمد بیابانی اسکوئی، سید بهلول سجادی
• ویراستار: دکتر تاجبخش علی ملکی میانجی
• ناشر: انتشارات نبأ
• نوبت و سال چاپ: چاپ دوم با ویرایش جدید / ۱۳۹۱
• تعداد صفحات: ۶۹۶ صفحه (قطع وزیری)