درباره کتاب

کتاب «دبستان شماره دو» (از مجموعه کتاب‌های تجربیات مدیران مدارس نوین اسلامی، تهیه شده توسط مؤسسه مطالعات تعالی نسل – متن)، حاصل شش جلسه گفت‌وگوی تفصیلی با اکبر خواجه‌پیری است. ایشان از دانش‌آموختگان دوره چهارم دبیرستان علوی است که بلافاصله پس از فراغت از تحصیل در سال ۱۳۴۳، زیر نظر استاد سید حسن نیرزاده نوری و علامه کرباسچیان وارد عرصه تدریس در دبستان شد و از سال ۱۳۵۷ تا کنون سکان مدیریت دبستان علوی شماره ۲ را بر عهده داشته است.

این اثر به جای بیان ادعاهای آرمانی و تئوری‌های صرف، دانش ضمنی و اندوخته پنجاه سال مدیریت میدانی را در مواجهه با حدود ۳۶۰ دانش‌آموز پرانرژی، خانواده‌ها و ده‌ها کادر آموزشی و اجرایی به دانشی مکتوب، دسته‌بندی‌شده و قابل استفاده تبدیل کرده است.

سرفصل‌ها و محورهای کلیدی کتاب

کتاب در شش فصل ساختاریافته و یک پیوست تصویری تدوین شده است:

فصل اول: مدیر در یک نگاه

ریشه‌های اصالت خانوادگی در تربیت، آشنایی با مکتب علامه کرباسچیان، ورود به حرفه معلمی در ۱۸ سالگی و خاطرات عبرت‌آموز از سلوک اخلاقی و تواضع بزرگانی چون استاد رضا روزبه، استاد نیرزاده نوری، مهندس حاج جعفر خرازی و حاج عباس رحیمیان.
فصل دوم: مدیر و نیروی انسانی

چالش‌های دشوار گزینش مربیان ابتدایی؛ معیارهای ترجیح تقوا و تعهد بر تخصص صرف؛ دوره‌های چهارگانه ارتقای مربیان (از بدو ورود تا مرحله پدری کلاس)؛ و ساختار نظام‌مند ارزیابی کلاسی.
فصل سوم: مدیر و دانش‌آموزان

الگوی «پدر کلاس» و سرپرستی پایه‌ها؛ حضور فعال و بدون تکلف مدیر در حیاط، نمازخانه و سرکشی به کلاس‌ها؛ و شیوه‌های مهار چالش‌های رفتاری کودکان در آستانه نوجوانی.
فصل چهارم: مدیر و والدین

هنر تکریم خانواده‌ها و اعتمادسازی؛ شیوه برگزاری جلسات بازخوردگیری و سنجش رضایت بدون واسطه؛ و راه‌کارهای حل اختلافات و هم‌راستا کردن خانه با قطب‌نمای تربیتی مدرسه.
فصل پنجم: مدیر و تربیت دینی

اولویت‌بندی دپارتمان‌های قرآن، نماز و فوق‌برنامه؛ آسیب‌شناسی تغییرات فرهنگی نسل جدید و نقش مراقبت‌های نامحسوس؛ و برنامه‌ریزی مطالعاتی برای والدین، معلمان و حتی رانندگان سرویس و کادر خدمات.
فصل ششم: روند تأسیس یک مدرسه

پرهیز از توسعه بی‌رویه بدون کادرسازی؛ پاسخ به مراجعان و موسسان مدارس تازه تاسیس؛ و خطرات نگاه تجاری به آموزش غیردولتی.
پیوست تصاویر و اسناد تاریخی.

ویژگی‌های برجسته کتاب

معرفی الگوی بومی «پدر کلاس»: تبیین سازوکاری کارآمد که در آن یک معلم محوری به همراه دستیار و سرپرست پایه، فراتر از یک آموزگار صرف، نقش مشاور، مربی و پناهگاه عاطفی دانش‌آموزان را به عهده می‌گیرد.
نظام شورایی و شفافیت آموزشی: توضیح درب‌های باز کلاس‌ها به روی مهمانان و اولیا و جایگزینی روش‌های اداری خشک با گفتگو، همدلی و جلسات منظم ارتقای مربیان.
تبیین ظرافت‌های دوره دبستان: تاکید بر اهمیت بازه سنی آرامش کودک پیش از بلوغ، و خطر اشباع کاذب یا آموزش‌های نامتناسب با ظرفیت ذهنی کودکان.

این کتاب برای چه کسانی ضروری است؟

مدیران، معاونان و کادر اجرایی مدارس ابتدایی (به‌ویژه دوره‌های دوم دبستان)
معلمان مقاطع ابتدایی و داوطلبان ورود به حرفه تدریس کودک
مشاوران و مربیان تربیتی و پرورشی کودک و نوجوان
مؤسسان و فعالانی که سودای راه‌اندازی و توسعه مدارس دینی و فرهنگی را در سر دارند

برشی خواندنی از کتاب:

«مدیریت عمود خیمه مدرسه است؛ نخ تسبیحی است که همه دانه‌ها را در یک کل هماهنگ کنار هم نگه می‌دارد… به لطف خدا و عنایت اهل‌بیت، در این پنجاه و چند سال حتی یک‌بار آرزو نکرده‌ام که ای کاش شغل دیگری داشتم؛ چون خدمت به کودکان و شکل‌دادن به جان و فکر این امانت‌ها را بزرگ‌ترین توفیق می‌دانم. اگر مربی نتواند رابطه عاطفی و صادقانه برقرار کند، هیچ برنامه و تئوری دیگری به بار نخواهد نشست.»

مشخصات شناسنامه‌ای اثر:

راوی: اکبر خواجه‌پیری
گفت‌وگوکنندگان: سید عبدالحمید ابطحی، ایمان روشن‌بین، حسن سعیدیان، محمد ضیائی مؤید
تدوین: محمد ضیائی مؤید
ویرایش: سید علی رضوی، محمد هنرمندی
تهیه و تنظیم: مؤسسه مطالعات تعالی نسل (متن)
ناشر: نشر بهشت